Płonący Facet 'Burning Man'

  Ameryka znana jest polskim widzom glównie poprzez wydarzenia w Nowym Jorku i Chicago, a reszta tego fascynujacego kraju liczacego ponad 250 milionów mieszkanców jest praktycznie nieznana. Polacy nie tyle kochaja Ameryke, ile sa nia zafascynowani, i to nie Ameryka prawdziwa, realna ale mityczna, bajkowa, wykreowana przez Amerykanów, przez ich kinematografie i telewizje. Ale istnieje tez inna Ameryka, ta off-owa, niepasujaca do standardów i wylamujaca sie ze znanych stereotypów. Taka Ameryke spróbujemy przyblizyc widzowi polskiemu w pelnometrazowym filmie pt. Płonący Facet 'Burning Man'

    Co to jest ‘Burning Man’? Wszystko zaczelo sie 20 lat temu w San Francisco, kiedy rozczarowany przygoda milosna Larry Harvey spontanicznie postanowil spalic na plazy dwu metrowej wysokosci kukle symbolizujaca mezczyzne. Zaprosil na ta okazje kilkanastu znajomych, którzy dobrze sie bawili i postanowili powtórzyc te impreze w nastepnym roku. Do glowy im nie przyszlo, ze 20 lat pózniej, to najwieksze obecnie artystyczne wydarzenie w USA, sciagac bedzie ponad 35 tysieczne tlumy, tym razem  na dno wyschnietego jeziora na pustyni Nevada, na jedno z tych, na którym sportowe samochody pobijaja rekordy predkosci. W ciagu kilku dni, 120 mil na pólnoc od miejscowosci Reno w stanie Nevada, powstaje rok rocznie szóste co  do wielkosci miasto w tym stanie. Powstaje ono w ciagu kilku dni, istnieje przez tydzien a nastepnie tak szybko jak powstalo, tak szybko znika, nie pozostawiajac sladu obecnosci. Nie ma tam niczego na sprzedaz, ludzie dziela sie miedzy soba tym co maja a usmiech i serdecznosc sa wielka czescia tego wydarzenia. Ludzie, którzy przybywaja na Pustynie Czarnego Kamienia (Black Rock Desert) staja sie czescia eksperymentalnej spolecznosci, która stawia wyzwania sobie nawzajem w sposób niespotykany w codziennej rzeczywistosci.

    Tlumaczenie komus, kto nigdy nie uczestniczyl w tym wydarzeniu, czym jest ‘Burning Man’, to troche tak jakby tlumaczyc slepcu jak wygladaja poszczególne kolory. Kiedy zaglerzy tancza ze spiralami ognia, pojazdy ziona ogniem a hipnotyczne bebny odbijaja sie echem od piasków pustyni, tlum uczestników poprzebieranych w rytualne kostiumy, spala prawie 20 metrowa neonowo-drewniana kukle mezczyzny ustawiona na srodku pustyni. W tym neopoganskim rytuale uczestnicza ludzie mlodzi i w starszym wieku, biznesmeni i studenci, twórcy programów komputerowych i byli hipisi, granice wieku i stopnia zamoznosci zostaja tam calkowicie zatarte. Radykalna samoekspresja i uczestnictwo we wspóltworzeniu rzeczywistosci sa najwazniejszymi elementami tego festiwalu sztuki wspólczesnej polaczonego z elementami Woodstock, bachanaliami i snami narkotycznymi. Wszystkie zbudowane na pustyni swiatynie i inne ogromnych wielkosci dziela sztuki, których stworzenie kosztowalo wiele wysilku i miesiecy pracy, sa ostatniego dnia tej imprezy palone. Dzieje sie to przy placzu, krzyku i rytualnym wzruszeniu uczestników ‘Burning Man’. 

     W rejs po dwudziestym 'Burning Man', najwiekszego w swiecie festiwalu sztuki i wolnosci odbywajacego sie rokrocznie na ogromnej pustyni w stanie Nevada, wybrala sie pietnasto-osobowa grupa polskich artystw. Wiekszosc z nich nigdy nie byla w Ameryce i nie uczestniczyla w podobnym wydarzeniu artystycznym - wsrod nich awangardowa grupa artystow 'Lodz Kaliska'.  Zaopatrzoni w ostry i kolorowy jezyk, pelen ironii i humoru artysci ci tworza narracje tego filmu.

   Oprócz wspomnianej juz grupy 'Lódz Kaliska' reprezentowanej przez Marka Janiaka, Adama Rzepeckiego i Andrzeja Swietlika, polski oboz tworza: Wiktor Szostalo z zona Agnieszka– malzenstwo polskich artystów rzezbiarzy, na stale mieszkajacych w USA, Magdalena – aktorka, tancerka i piosenkarka z Polski, Olimpia – fotograf, obecnie pracujaca w Londynie. Reszta obozu to ekipa filmowa, która czynnie uczestniczy w wydarzeniach festiwalu ‘Burning Man’: rezyserzy, operatorzy i dzwiekowcy. W grupie tej funkcjonuje dwóch Amerykanów (dzwiekowiec Doug i operator Steve) obaj bez znajomosci jezyka polskiego.

   Przybyla na pustynie polska grupa tworzy tam oboz Ciechocinek, którego nazwa nawiazuje do slynnej miejscowosci wypoczynkowo-uzdrowiskowej w Polsce. Pierwszego dnia, a wlasciwie wieczora, bohaterow wita burza piaskowa, która w zestawieniu z licznymi swiatlami tworzy element tajemniczosci i niewiadomej, tym bardziej, ze wiekszosc bohaterow nie wie czego sie spodziewac. Poprzez kolejne dni festiwalu obserwujemy 'Lódz Kaliska' poszukujaca talentów potrzebnych im do wystawienia planowanej opery dokumentalnej z udzialem 18 000 nagich kobiet. Rzepecki, Swietlik i Janiak sa zadziwieni i zachwyceni kreatywnoscia i pomyslowoscia uczestników ‘Burning Man’. Wiktor opowiada o swojej przeszlosci politycznej – byl on dzialaczem Solidarnosci przed upadkiem komunizmu w Polsce a pózniej kandydowal do Parlamentu. Definiuje on swoje pojecie wolnosci, twierdzac, ze ‘Burning Man’ jest jednym z najczystszych jej przejawów. Szykuje sie on do spalenia przywiezionej przez niego specjalnie na ‘Burning Man’ rzezby inkwizytora. Pomiedzy Magdalena a dzwiekowcem Dougiem nawiazuje sie romans, któremu niewatpliwie sprzyja atmosfera panujaca na festiwalu. Uczy go ona polskiej piosenki bedacej hymnem obozu Ciechocinek. Równiez drugi Amerykanin, Steve próbuje swoich sil w nauce jezyka polskiego i pomimo swojej odrebnosci narodowo-kulturowej staje sie pelnoprawnym czlonkiem polskiego obozu. Te i inne wydarzenia zarówno wewnatrz polskiej grupy jak i w licznych kontaktach z pozostalymi uczestnikami ‘Burning Man’ maja miejsce w tle krajobrazu górsko-pustynnego, pelnego interesujacych rzezb, konstrukcji, kosmicznych pojazdów, najdziwniejszych performanców, glosnej muzyki, przeróznych ludzi pomyslowo poprzebieranych, jednym slowem krajobrazu pelnego atmosfery doskonalej sztuki, zabawy i tolerancji. 

  Kamera sledzi naszych bohaterów w jej interakcji z uczestnikami ‘Burning Man’, rejestruje proces, w czasie którego z zafascynowanych obserwatorów staja sie oni czescia tego wydarzenia, poddaja sie jemu i czynnie uczestnicza w nim. Widzowie beda wraz z naszymi artystami odkrywac ten niezwykle malowniczy swiat nieznanej i odmiennej cywilizacji kulturowej,  jaka reprezentuje Ameryka, w tym przypadku w swojej ekstremalnej wersji.

English Version

                              Płonący Facet 'Burning Man'

   America is known to polish audiences mostly through the pictures and events of New York City and Chicago. The rest of this fascinating country, which is home to more than 250 million people, is a mystery. Poles love America and they are fascinated by it, but they do not know the real America, only a picture created by cinematography and television. But there is an America that is completely different and unusual and which doesn’t fit into the general standards. It is this America that would be introduced to the Polish audience in the documentary film: Plonacy Facet ‘Burning Man’

      What is Burning Man? It all started 20 years ago when Larry Harvey, upset after the end of his relationship with a girl, decided to burn a two meter tall statue of a man on the beach. He invited a couple of friends to the beach that day. Everybody had a really good time, and they decided to do the same thing the next year. They didn’t even imagine that 20 years later this would be one of the greatest artistic events in the USA, attracting more than 35 thousand people, not to the beach anymore, but to the bottom of a dried-up lake in Nevada’s desert. During the several days that the festival is held, the sixth biggest city (or rather settlement) in the state is built. It lives for a week and then it disappears as quickly as it was constructed. There is nothing commercial, there are no stores, nothing for sale, and people share everything they have. Every year, people come to the Black Rock Desert to become a part of an experimental society, a group of people interacting unlike any other.

       Trying to explain what Burning Man is to someone who has never been to the event is a bit like trying to explain what a particular color looks like to someone who is blind. People dance with torches, specially constructed cars make noise and flames while people play drums, a huge crowd dances dressed in ritual costumes, and a 20 meter tall statue of a man loaded with neon lights and fireworks is burned. In this crowd you can meet young people and old ones, businessmen and students, computer specialists and hippies. Age and occupation doesn’t matter there. This radical self-expression through participation, this co-creation of a new reality, is one of the most important elements of this festival of modern art. It combines elements of Woodstock and semi-narcotic substances. All of the art installations, which were prepared and built with huge effort, are burned at the last day of the event as participants of Burning Man cry and shout in ritual excitement.

        On the 20th Burning Man our camera followed several Polish artists, including an avant-garde art group “Lodz Kaliska”. Most of them have never been to America and none of them has ever been to such an event. The experience of the 15 member of this highly expressive group was documented, and their virgin reaction and fresh feelings created a dramatic narration for the film.

       Besides the art group "Lodz Kaliska" represented by Marek Janiak, Adam Rzepecki and Andrzej Swietlik, there are other participants of the Polish camp: sculptors Wiktor Szostalo and Agnieszka, a married couple who now live in the United States, Magdalena, an actress, singer and dancer from Poland, and Olimpia, a photographer who works in London. The rest of the Polish camp is the film crew - the directors, cameramen, and soundmen - all of whom actively participates in the events of the Burning Man Festival. There are also two Americans in the film crew: Doug, a soundman, and Steve, a cameraman. Neither of them speaks Polish.

       The Polish group establishes a camp called "Ciechocinek" at the Black Rock desert. The name of the camp refers to a little town in Poland that is well known as a very good health spa, or mineral springs resort. The first evening our characters are greeted by a sand storm which, combined with the many lights around, creates an atmosphere of mystery, especially for the Polish people who don't know what to expect.

      During several days of the festival, we follow "Lodz Kaliska" as they search for talents to help them stage a documentary opera starring 18000 naked women. Rzepecki, Swietlik and Janiak are amazed by the creativity of the Burning Man participants. Wiktor tells about his past in Poland - he was an activist during the Solidarity movement before the fall of communism, and later he was a candidate for Polish parliament. He gives us his own definition of freedom, claiming that the Burning Man Festival is a pure manifest of freedom. Wiktor gets ready to burn his Inquisitor sculpture, the one that he chose for Burning Man. There is an affair between soundman Doug and that is instigated by the festival's atmosphere. She teaches him to sing a polish song which becomes the anthem of the "Ciechocinek" Camp. The second American, Steve, also tries to learn Polish, and despite coming from a different cultural background, he becomes a full valid member of the Polish camp. All of the interactions and events in the Polish camp take place in the wild context of Burning Man: a desert backdrop full of interesting sculptures, constructions, incredible vehicles, strange performances, loud music and lots of people dressed ingeniously. It is a landscape full of great art, great fun and great tolerance.

      The camera follows our characters and their interactions with other participants of Burning Man, so we are able to see them change from objective observers to active participants. The audience, together with our group, discovers a colorful but different and unknown cultural civilization, an extreme version of America that is known as “Burning Man”.